Handleiding voor de juiste gebruiker

Inhoudsopgave

Welkom

Welkom in het Nationaal Park Semoisvallei!

Op deze pagina vindt u tips, advies en nuttige informatie om van de natuur te genieten met respect voor haar omgeving.

Deze gids biedt eenvoudige gedragingen, aangepast aan elke activiteit, om van het gebied te genieten zonder het te beschadigen. Het doel? Een zo klein mogelijke voetafdruk achterlaten, maar blijvende herinneringen meenemen!

Deze gids is geïnspireerd op het Waalse Boswetboek (CF) en het Milieuwetboek (CE), het wettelijke kader dat de regels vastlegt voor beheer, toegang en bescherming van bossen.

Algemene aanbevelingen in de natuur

Te doen

  • Blijf op wegen en paden en geef de voorkeur aan bewegwijzerde routes – om de bodem te beschermen, verstoring van dieren te voorkomen en kwetsbare natuurgebieden te behouden (art. 20-21 CF);
  • Neem uw afval mee, ook biologisch afbreekbaar afval – niets vergaat zonder impact op de natuur (art. D.94 CE):
    • Groenafval = risico op verspreiding van invasieve plantensoorten;
    • Voedselresten = trekken dieren aan en kunnen vergiftiging veroorzaken;
  • Houd uw hond aan de leiband – uit respect voor dieren en andere gebruikers (art. 18 CF);
  • Respecteer de rust van de omgeving – stilte bevordert observatie en vermindert stress bij dieren (art. 35 CF).

Te vermijden

  • Vuur maken of barbecueën – strikt verboden en een belangrijke oorzaak van bosbranden (art. 45 CF);
  • Verplaats geen stenen, hout of boomstronken – deze natuurlijke elementen bieden onderdak aan tal van soorten (insecten, amfibieën en kleine fauna);
  • Overmatig plukken of beschermde soorten verzamelen – plukken is beperkt (max. 10 L/persoon/dag) en strikt verboden voor beschermde soorten of in natuurreservaten (art. 50 CF);
  • Een gemotoriseerd voertuig gebruiken buiten toegestane wegen – veroorzaakt geluidshinder en vormt een milieuovertreding (art. 21 CF).

Wist u dat?

Eén enkele sigarettenpeuk kan 500 liter water vervuilen, 10 tot 15 jaar nodig hebben om af te breken, giftige stoffen vrijgeven in de bodem, het water en de leefomgeving van dieren, uiteenvallen in microplastics, bosbranden veroorzaken en door dieren worden ingeslikt met ernstige gevolgen. Rook niet in het bos!

Goede praktijken volgens uw activiteit

Wandelen

Op wegen en paden blijven betekent het verborgen leven rondom u beschermen.

In het bos let ik erop om:

  • Op wegen en paden te blijven, bewegwijzerde routes te volgen en de signalisatie te respecteren;
  • Rustig te wandelen om dieren niet te verstoren;
  • Mijn afval mee te nemen, ook biologisch afbreekbaar afval;
  • Verboden zones die met borden zijn aangeduid te respecteren. Hoewel onze website aangeeft welke gebieden tijdens het jachtseizoen gesloten zijn, hebben de borden ter plaatse altijd voorrang.

Tip

Via deze website ontdekt u bewegwijzerde wandelingen, natuurlijke en culturele bezienswaardigheden en zelfs thematische routes die ontworpen zijn om al wandelend te leren. Ideaal voor gezinnen en nieuwsgierige natuurliefhebbers!

Wist u dat?

De gewone adder en de levendbarende hagedis warmen zich op in de zon langs bosranden. Een wandelaar die van de bewegwijzerde paden afwijkt, kan ze vertrappen, verstoren... of zelfs lokaal doen verdwijnen.

Suggestie

Wandel in stilte, luister naar het bos en observeer de bosranden. Dat is de geest van Quiet’Attitude: met wat geluk kunt u een zwarte ooievaar zien jagen langs een beek of het geroffel horen van de zwarte specht, de grootste specht van Europa… en nog vele andere karakteristieke soorten van het Nationaal Park.

Trailrunning en natuurloop

Hardlopen in de natuur... zonder sporen achter te laten.

In het bos let ik erop om:

  • Op wegen en paden te blijven en bewegwijzerde routes te volgen om kwetsbare vegetatie niet te vertrappen en de natuurlijke leefgebieden van dieren niet te verstoren;
  • Discreet te lopen, vooral bij zonsopgang en schemering, en nachtelijke activiteiten te vermijden zodat dieren ongestoord kunnen rusten;
  • Verboden zones die met borden zijn aangeduid te respecteren. Hoewel onze website aangeeft welke gebieden tijdens het jachtseizoen gesloten zijn, hebben de borden ter plaatse altijd voorrang.
  • Mijn impact te beperken: een afvalzakje en een herbruikbare drinkfles meenemen.

Tip

Houd in het bos uw ogen op het pad gericht. Wilt u van het landschap genieten? Stop dan even in plaats van tijdens het lopen om u heen te kijken. Zo voorkomt u valpartijen, vermindert u het risico om te verdwalen en beschermt u de planten langs het pad.

Wist u dat?

De ijsvogel nestelt in zelfgegraven holen in de steile, zachte oevers van de Semois. Alleen al te dicht langs een nest passeren kan voldoende zijn om een broedsel te doen mislukken.

Suggesties

Waarom niet eens plogging proberen? Deze uit Zweden afkomstige activiteit combineert hardlopen met afval oprapen en wint steeds meer aan populariteit bij milieubewuste lopers. Alleen of in groep: hoe meer deelnemers, hoe groter het resultaat!

Houdt u meer van hoogteverschillen en trainingssessies? Dan is het trailstation van Herbeumont iets voor u: 6 bewegwijzerde routes en 4 trainingszones combineren sportieve prestaties met een volledige onderdompeling in het bos.

Fietsen

Fiets licht en respectvol, zonder anderen te storen.

In het bos let ik erop om:

  • Uitsluitend op toegestane wegen te rijden (> 1 m breed); toegang tot smalle paden is verboden;
  • Vaart te minderen wanneer ik wandelaars of andere gebruikers nader;
  • Mijn snelheid te beheersen, vooral in afdalingen en aan kruispunten, en mijn aanwezigheid rustig kenbaar te maken;
  • Verboden zones die met borden zijn aangeduid te respecteren. Hoewel onze website aangeeft welke gebieden tijdens het jachtseizoen gesloten zijn, hebben de borden ter plaatse altijd voorrang.

Tip

Uw fiets reinigen na een tocht helpt de verspreiding van invasieve soorten, zoals de reuzenbalsemien, te beperken.

Wist u dat?

Vleermuizen, waarvan 20 soorten voorkomen in het Nationaal Park, gebruiken hagen en bosranden als verplaatsingscorridors. Te snel of te luidruchtig fietsen kan hen langdurig verstoren.

Suggesties

Waarom niet eens pliking proberen? Deze fietsvorm van plogging moedigt fietsers aan om onderweg afval op te rapen.

Of maak van uw fietstocht een observatietocht. Door stil vooruit te bewegen en te vertragen bij open plekken in het bos, krijgt u soms onverwacht de kans om wilde dieren te zien.

Kano/Kajak

Peddelen... zonder te verstoren.

Op de rivier let ik erop om:

  • Een reddingsvest te dragen voor mijn veiligheid;
  • Alleen in- en uit te stappen op de daarvoor voorziene plaatsen (geen stops waar dan ook);
  • Stil te blijven om dieren niet af te schrikken (geen geroep of muziek);
  • Geen dammen te bouwen met stenen uit de rivier;
  • De bodem niet te raken en stenen of waterplanten niet te beschadigen met mijn peddel of de onderkant van mijn kano/kajak;
  • Andere gebruikers (vissers, zwemmers enz.) te respecteren;
  • Al mijn afval mee te nemen, ook biologisch afbreekbaar afval (en niets te laten drijven: blikjes, sandalen enz.).

Tip

Informeer vóór uw tocht naar de toegestane in- en uitstapplaatsen (kayak.spw.wallonie.be) en naar eventuele kwetsbare soorten die langs uw route voorkomen.

Wist u dat?

Door de toegangsregels te respecteren en geluidsoverlast langs de rivier te beperken, helpt u karakteristieke soorten zoals de waterspreeuw, de onvermoeibare vogel van snelstromende rivieren, en de Europese otter, die recent opnieuw in de Semoisvallei werd waargenomen. Bovendien vergroot u zo uw kans om ze daadwerkelijk te zien!

Suggestie

Waarom niet eens clean-kayak proberen? Geïnspireerd door het initiatief GreenKayak bestaat deze activiteit uit het verzamelen van afval tijdens het varen. Een mooie manier om van de Semois te genieten én haar tegelijk te beschermen.

Ruiters en paardenspannen

Rijden... zonder schade aan te richten.

In het bos en langs de rivier let ik erop om:

  • Op de voor paarden toegestane wegen te blijven (> 1 m breed); toegang tot smalle paden is verboden;
  • Vaart te minderen wanneer ik wandelaars of andere gebruikers nader;
  • Te voorkomen dat mijn paard iets anders eet dan gras (geen schors);
  • De voorziene drinkplaatsen en rustzones te gebruiken;
  • Rivieren alleen via doorwaadbare plaatsen over te steken en te voorkomen dat mijn paard in waterlopen mest achterlaat, om de waterkwaliteit en aquatische soorten te beschermen.

Tip

Geef de voorkeur aan brede en stabiele wegen: dat is veiliger voor het paard en vermindert de erosie van bosbodems.

Wist u dat?

Door uitsluitend gebruik te maken van de voorziene doorwaadbare plaatsen helpt u ook de dikke riviermossel te beschermen, een bedreigde zoetwatermossel waarvan het leefgebied beschadigd kan worden door vertrapping van de rivierbodem.

Suggesties

Word een ruiter als natuurwachter! Vanuit het zadel bent u ideaal geplaatst om beschadigde paden, ontbrekende borden, afval, omgevallen bomen of illegale vuren op te merken. Uw meldingen kunnen een groot verschil maken voor het behoud van het bos. Geef uw waarnemingen door via de contactgegevens in de praktische informatie.

Om deze verantwoorde activiteit verder te ondersteunen, wordt in Saint-Médard een ruitercentrum opgericht binnen het project van het Nationaal Park. Het zal beschikken over een onthaalpunt en bewegwijzerde lussen (20, 30 en 40 km, waaronder « Langs de Semois »), zodat paardrijden mogelijk blijft met respect voor de natuurlijke omgeving.

Zwemmen

Verfrissen... zonder te vervuilen.

In de rivier let ik erop om:

  • Alleen te zwemmen in de toegestane zones;
  • De stroming van de rivier niet te veranderen (geen dammen van stenen bouwen);
  • De waterkwaliteit te beschermen (geen afval achterlaten en geen schadelijke zonnecrème gebruiken);
  • Geen zeep of shampoo in de rivier te gebruiken, zelfs niet als deze biologisch afbreekbaar zijn;
  • Andere gebruikers (vissers, kajakkers enz.) te respecteren;
  • Vogels en andere dieren niet te voederen.

Tip

Denk aan de rivier voordat u het water in gaat! Een milieuvriendelijke zonnecrème of een eenvoudig T-shirt beschermt niet alleen tegen de zon, maar ook de aquatische ecosystemen.

Wist u dat?

Een eenvoudige dam van kiezelstenen verandert de stroming, kan de doorgang van vissen blokkeren en de leefomgeving van talrijke waterdieren, zoals libellenlarven, vernietigen.

Suggestie

Geef de voorkeur aan officiële zwemzones! Daar wordt de waterkwaliteit van mei tot september gecontroleerd (zwemzones). Ze zijn ingericht voor meer veiligheid en comfort, terwijl ze tegelijk de rust bewaren van gevoelige soorten zoals de grote gele kwikstaart of de rivierdonderpad, een klein en discreet visje dat tussen de stenen leeft.

Observatie van fauna en flora

In het bos let ik erop om:

  • Discreet en stil te blijven om dieren niet af te schrikken;
  • Voldoende afstand te bewaren, zelfs wanneer ik een dier zie;
  • Waar mogelijk zonder kunstlicht te observeren, vooral 's nachts of vroeg in de ochtend;
  • Dieren niet te voederen;
  • Op wegen en paden te blijven en bewegwijzerde routes te volgen om kwetsbare vegetatie niet te vertrappen en natuurlijke leefgebieden van dieren niet te verstoren (art. 20 CF);
  • Verboden zones die met borden zijn aangeduid te respecteren.

Tip

Een verrekijker is uw beste bondgenoot: zo kunt u dieren bewonderen zonder ze te benaderen of te verstoren.

Wist u dat?

In het Park bevinden zich vier observatiepunten voor fauna en flora, waar u deze ervaring kunt beleven zonder de natuur te verstoren.

Daarnaast zijn verschillende uitkijkpunten ingericht zodat u ook de schoonheid van dit uitzonderlijke landschap kunt bewonderen.

Suggestie

Waarom niet eens rustig posten? Blijf vroeg in de ochtend of aan het einde van de dag stil staan aan de rand van het bos en laat de natuur naar u toe komen. Soms is stilte het beste lokmiddel.

Geen mogelijkheid om het bos in te trekken? Ontdek dan de fauna en flora van het Park via virtualrealitybrillen die beschikbaar zijn in de acht toegangspoorten van het gebied, of bezoek het interpretatiecentrum Paysalia in Florenville om de landschappen van de Semoisvallei beter te leren begrijpen.

Bivak

Overnachten in de natuur... zonder impact achter te laten.

  • Alleen bivakkeren op de daarvoor voorziene plaatsen om kwetsbare habitats niet te beschadigen;
  • Geen vuur maken; dit is strikt verboden;
  • De nachtrust respecteren;
  • Geen enkel spoor achterlaten (art. D.94 CE).

Tip

Een hoofdlamp met rood licht verlicht voldoende zonder te verblinden en verstoort nachtdieren veel minder.

Wist u dat?

's Nachts komt het bos tot leven: bosuilen, vleermuizen, dassen en bruine kikkers maken gebruik van de rust om zich te verplaatsen, te jagen of zich voort te planten. Een eenvoudig geluid of een lichtstraal kan al voldoende zijn om hen te verstoren.

Suggestie

Zin in een nacht midden in de natuur? Het Nationaal Park heeft vier officiële bivakzones ingericht, speciaal ontworpen om de impact op kwetsbare natuurgebieden te beperken. Kies voor deze locaties voor een respectvolle natuurbeleving... en een bos dat bij zonsopgang nog even ongerept is.

Evenementen en natuurbijeenkomsten

Vieren... zonder te verstoren.

In het bos let ik erop om:

  • De site even proper – of zelfs properder – achter te laten dan bij aankomst;
  • Rustige activiteiten te verkiezen: stilte is een bondgenoot van biodiversiteit en zorgt voor een betere natuurbeleving;
  • Elke deelnemer vooraf te informeren over de juiste natuurregels;
  • De toegestane zone nauwkeurig af te bakenen en ervoor te zorgen dat iedereen deze respecteert om schade aan de omliggende natuur te voorkomen;
  • Op voorhand de nodige vergunningen aan te vragen (DNF / gemeente / brandweer); informatie via Wallonie.be.

Tip

Gebruik herbruikbare of statiegeldbekers; een eenvoudige handeling die de hoeveelheid afval sterk vermindert.

Wist u dat?

De wilde kat is een schuwe soort die drukbezochte zones mijdt, net als de Europese oehoe, de grootste nachtelijke roofvogel van het Nationaal Park, die zijn nest kan verlaten bij herhaalde verstoring.

Suggestie

Daag uw groep uit: nul-impact als doel! Stel een collectieve uitdaging: laat de plek schoner achter dan bij aankomst. Bonus: voorzie een “eco-verantwoordelijke” per team om bewustwording te stimuleren.

Praktische informatie

Voor vertrek, enkele nuttige reflexen

Om optimaal en veilig van het Nationaal Park te genieten:

  • Het weer en de omstandigheden controleren
    • Onweer, sterke wind of verzadigde bodems kunnen het bos gevaarlijk maken (vallende bomen, aardverschuivingen...). Het uitstapje uitstellen is soms de beste keuze.
  • Geschikte uitrusting kiezen
    • Sterke schoenen, water, snacks en bedekkende kleding verhogen het comfort en beperken risico’s (teken, rupsen of brandnetels/planten met irritatie).
    • Na de wandeling: controleer uw huid op teken. Teken kunnen de ziekte van Lyme overdragen. Verwijder een teek zo snel mogelijk met een tekentang en ontsmet de huid. Raadpleeg een arts als een rode kring uitbreidt of als er later symptomen verschijnen.
  • Uw route plannen
    • Download de route of neem een kaart mee (bij slecht netwerk);
    • Controleer toegangsbeperkingen (jachtperiodes enz.).

Plukken: de essentie om te onthouden

Plukken is toegestaan in Wallonië... onder voorwaarden.

Belangrijkste regels:

  • Altijd met toestemming van de eigenaar (toegelaten in domeinbossen, behalve het Zoniënwoud; mogelijke beperkingen in gemeentelijke bossen dus informeren);
  • Nooit in natuurreservaten en nooit beschermde soorten plukken;
  • Beperkte hoeveelheden: maximum 10L/dag/persoon (paddenstoelen, vruchten...) en 2 handen bloemen – enkel tussen zonsopgang en zonsondergang – nooit voor commerciële doeleinden;
  • Bescherm de natuur: paddenstoelen niet vertrappen, ook niet de niet-eetbare, en stenen of hout niet omkeren;
  • Gezondheid: enkel koken van geplukte planten of vruchten die op de grond liggen verwijdert het parasiet dat echinokokkose veroorzaakt, een ziekte die o.a. door vossen wordt overgedragen.

Gebruikskalender

Periodes om verstoring te beperken:

  • Februari tot juli: voortplantingsperiode van vele soorten (vogels, zoogdieren, amfibieën...);
  • April tot augustus: broedseizoen van vogels – verstoring op de grond en in hagen vermijden;
  • September en oktober: bronstperiode van het edelhert – stilte en rustzones respecteren;
  • Oktober tot december: jachtperiode – borden en tijdelijke toegangsbeperkingen strikt opvolgen.